16 marca

16 marca jest 75. (w latach przestępnych 76.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 290 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Ryb.

Kalendarium dzień po dniu

<<	marzec 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
1	2	3	4	5	6	7
8	9	10	11	12	13	14
15	16	17	18	19	20	21
22	23	24	25	26	27	28
29	30	31	1	2	3	4

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Abraham, Agapit, Antoni, Artemia, Budzimir, Cyriak, Dzirżyterg, Gabriel, Haralampia, Herbert, Hiacynt, Hilary, Izabela, Julian, Karol, Longin, Miłostryj, Natalis, Oktawia, Patrycjusz, Patrycy, Patryk, Przybymir, Walenty i Walentyn.
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[1],^[2]:
  • św. Gabriel Lalemant
  • św. Herbert Biskup (patron parafii p.w. św. Herberta)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1413 – książę Wacław II przekazał władzę nad Legnicą Ludwikowi II.
• 1464 – biskup Paweł Legendorf odstąpił od Zakonu Krzyżackiego i przeszedł na stronę Związku Pruskiego. Cała Warmia uznała zwierzchnictwo króla polskiego.
• 1717 – w żydowskiej dzielnicy Poznania wybuchł pożar, który objął niemal całe miasto.
• 1901 – w Krakowie odbyła się premiera Wesela Stanisława Wyspiańskiego.
• 1901 – w Krakowie uruchomiono pierwszą linię tramwaju elektrycznego.
• 1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa nad jeziorem Narocz.
• 1930 – Radio Kraków pierwszy raz transmitowało mszę świętą z katedry na Wawelu.
• 1930 – w kościołach katolickich na terenie Polski odbyły się modlitwy za prześladowanych w ZSRR.
• 1932 – strajk powszechny 300 tys. robotników, zorganizowany przez Komisję Centralną Związków Zawodowych.
• 1933 – wydłużono czas pracy z 46 do 48 godzin.
• 1942 – hitlerowcy rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja Reinhardt).
• 1985 – otwarto Muzeum Walk o Wał Pomorski w Mirosławcu.
• 1999 – Polsat rozpoczął emisję serialu komediowego Świat według Kiepskich.
• 2007 – PZL Mielec zostały kupione przez Sikorsky Aircraft Corporation.
• 2007 – rozpoczęła działalność sieć telefonii komórkowej Play.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•   597 p.n.e. – wojska króla Babilonii Nabuchodonozora II zdobyły Jerozolimę.
• 1517 – zakończył obrady Sobór laterański V.
• 1521 – Ferdynand Magellan odkrył Filipiny.
• 1653 – w Anglii rozwiązał się Długi Parlament.
• 1792 – na balu maskowym postrzelono króla Szwecji Gustawa III (zmarł 29 marca).
• 1802 – utworzono amerykańską Akademię Wojskową w West Point.
• 1813 – Prusy wypowiedziały wojnę Francji.
• 1815 – Wilhelm I został królem Zjednoczonych Niderlandów.
• 1830 – została odkryta kometa jednopojawieniowa C/1830 F1.
• 1850 – ukazała się powieść Szkarłatna litera Nathaniela Hawthorne'a.
• 1851 – zawarto konkordat między Hiszpanią i Piusem IX.
• 1898 – założono Włoski Związek Piłki Nożnej.
• 1919 – Walter Gropius reaktywował i zjednoczył w Weimarze szkołę budownictwa Bauhaus.
• 1926 – Amerykanin Robert Goddard dokonał pierwszej próby startu rakiety napędzanej paliwem płynnym.
• 1935 – w Niemczech wprowadzono obowiązkową służbę wojskową, co było jednoznacznym zerwaniem traktatu wersalskiego. Powstał Wehrmacht.
• 1939 – utworzono Protektorat Czech i Moraw.
• 1942 – na poligonie w Peenemünde odbył się pierwszy nieudany start rakiety V-2.
• 1944 – w ZSRR utworzona została 1. Armia Polska.
• 1945 – samoloty RAF dokonały bombardowania Würzburga. Zginęło 5 tys. osób.
• 1952 – na Reunionie odnotowano najwyższy dobowy opad deszczu (1 870 mm).
• 1964 – Brytyjczyk Peter Smithers został Sekretarzem Generalnym Rady Europy.
• 1966 – NASA: rozpoczęła się misja Gemini 8.
• 1966 – po 22 dniach w kosmosie powróciły na Ziemię radzieckie psy Ugoliok i Weterok.
• 1968 – wojna wietnamska: amerykańscy żołnierze dokonali masakry w My Lai.
• 1969 – 154 osoby zginęły w katastrofie samolotu DC-9 w Wenezueli.
• 1975 – amerykańska sonda Mariner 10 dokonała trzeciego przelotu obok Merkurego.
• 1976 – brytyjski premier Harold Wilson ogłosił rezygnację ze stanowiska.
• 1978 – u wybrzeży Bretanii zatonął hiszpański tankowiec MT Amoco Cadiz z 223 tys. ton ropy naftowej.
• 1978 – w centrum Rzymu terroryści z organizacji Czerwone Brygady porwali włoskiego polityka Aldo Moro.
• 1978 – w polskiej stacji badawczej na Wyspie Króla Jerzego uruchomiono latarnię morską Arctowski.
• 1978 – w katastrofie bułgarskiego Tu-134 zginęły 73 osoby.
• 1983 – po porażce 2:3 w rewanżowym meczu z Liverpool F.C., Widzew Łódź awansował do półfinału Pucharu Europy Mistrzów Krajowych.
• 1984 – William Buckley, szef bejruckiej placówki CIA, został porwany przez Dżihad.
• 1987 – po raz pierwszy zostały przyznane hiszpańskie nagrody filmowe Goya.
• 1988 – iracka armia przeprowadziła atak gazowy na kurdyjskie miasto Halabdża. Zginęło ok. 5 tys. osób, kilka tysięcy zostało okaleczonych.
• 1995 – stan Missisipi ratyfikował znoszącą niewolnictwo 13. poprawkę do konstytucji USA.
• 2003 – Wen Jiabao został premierem Chin.
• 2004 – Archangielsk: 58 osób zginęło w wyniku wybuchu gazu w bloku mieszkalnym.
• 2005 – Izrael przekazał Jerycho Palestyńczykom.
• 2009 – w wyniku wojskowego zamachu stanu na Madagaskarze został obalony prezydent Marc Ravalomanana.
• 2010 – grobowce Kasubi (Uganda) uległy zniszczeniu w wyniku pożaru.

[edytuj] Urodzili się

• 1738 – Józef Kossakowski, polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny (zm. 1794)
• 1750 – Caroline Herschel, brytyjska astronom pochodzenia niemieckiego (zm. 1848)
• 1751 – James Madison, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1836)
• 1774 – Matthew Flinders, angielski podróżnik i odkrywca (zm. 1814)
• 1789 – Georg Ohm, niemiecki fizyk (zm. 1854)
• 1818 – Antoine Daveluy, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1866)
• 1839 – Sully Prudhomme, francuski poeta (zm. 1907)
• 1849 – Friedrich Karl Brugmann, niemiecki językoznawca (zm. 1919)
• 1856 – Napoleon IV Bonaparte, pretendent do tronu cesarskiego Francji (zm. 1879)
• 1859 – Aleksander Popow, rosyjski fizyk (zm. 1906)
• 1866 – Izabela Textorisová, słowacka urzędniczka pocztowa, pierwsza kobieta-botanik wśród Słowaków (zm. 1949)
• 1868 – Karol Bahrke, polski drukarz, wydawca, redaktor (zm. prawdop. 1935)
• 1878 – Reza Szah Pahlawi, szach Iranu (zm. 1944)
• 1882
  • Stanisław Pawłowski, polski geograf (zm. 1940)
  • Jan Grabowski, polski pisarz, autor podręczników szkolnych, pedagog (zm. 1950)
  • Jan Koszczyc Witkiewicz, polski architekt i konserwator zabytków (zm. 1958)
• 1884 – Eric Philbrook Kelly, amerykański pisarz, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1960)
• 1892 – Marian Zyndram-Kościałkowski, polski polityk, wojewoda białostocki, prezydent Warszawy, minister spraw wewnętrznych, premier Polski (zm. 1946)
• 1896 – Rafał Abkowicz, ostatni polski hazzan karaimski (zm. 1992)
• 1897 – Józef Lange, polski kolarz (zm. 1972)
• 1906
  • Konstanty Dąbrowski, polski ekonomista, działacz państwowy (zm. 1975)
  • Francisco Ayala, hiszpański pisarz (zm. 2009)
• 1907 – Hans Kleppen, norweski skoczek narciarski, medalista mistrzostw świata, olimpijczyk (zm. 2009)
• 1909 – Robert Lewis, amerykański reżyser filmowy, aktor, pedagog (zm. 1997)
• 1911
  • Josef Mengele, niemiecki lekarz, doktor medycyny i filozofii, zbrodniarz wojenny (zm. 1979)
  • Pierre Harmel, belgijski prawnik, polityk, premier Belgii (zm. 2009)
• 1912
  • Pat Nixon, pierwsza dama USA (zm. 1993)
  • C. Elmer Anderson, amerykański polityk (zm. 1998)
• 1914 – Waleria Fuksa, polska działaczka kulturalna i polonijna (zm. 2008)
• 1915 – Gjon Karma, albański aktor (zm. 1994)
• 1918
  • Frederick Reines, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
  • Stanisław Kowalewski, polski pisarz (zm. 2003)
• 1921 – Stanisław Marian Kamiński, polski aktor (zm. 1999)
• 1923 – Andrzej Trepka, polski pisarz fantastyki naukowej, dziennikarz (zm. 2009)
• 1925 – Luis Miramontes, meksykański chemik, wynalazca syntetycznego progestagenu (zm. 2004)
• 1927
  • Władimir Komarow, radziecki kosmonauta (zm. 1967)
  • Witold Tyloch, polski religioznawca, badacz judaizmu, biblista, qumranolog (zm. 1990)
  • Józef Kuśmierek, polski pisarz, reportażysta, dziennikarz (zm. 1992)
  • Jerzy Feldman, polski artysta malarz (zm. 2004)
  • Stanisław Dulz, polski reżyser filmów animowanych (zm. 2006)
• 1928
  • Aleksander Ścibor-Rylski, polski pisarz, scenarzysta i reżyser filmowy (zm. 1983)
  • Karlheinz Böhm, niemiecki aktor
• 1930 – Krzysztof Kąkolewski, polski pisarz
• 1931 – Lech Konopiński, polski poeta, satyryk
• 1932 – Walter Cunningham, amerykański astronauta
• 1933
  • Dieter Wellershoff, niemiecki wojskowy (zm. 2005)
  • Robert W. Young, amerykański reżyser filmowy
• 1936 – Fred Neil, amerykański piosenkarz i kompozytor (zm. 2001)
• 1937 – Attilio Nicora, włoski duchowny katolicki, kardynał
• 1940
  • Aleksander Iwaniec, polski aktor (zm. 1974)
  • Anita Krochmalska-Podfilipska, polska pianistka (zm. 2006)
  • Bernardo Bertolucci, włoski reżyser filmowy
• 1941 – Władysław Szymański, polski działacz państwowy, ekonomista
• 1943
  • Andrzej Warchał, polski aktor, scenarzysta, reżyser filmów animowanych (zm. 2008)
  • Zygmunt Urbański, polski komandor (zm. 2009)
• 1947 – Józef Gruszka, polski polityk
• 1948 – Maciej Pinkwart, polski pisarz, dziennikarz, wykładowca i nauczyciel
• 1949 – Victor Garber, kanadyjski aktor
• 1950 – Kate Nelligan, kanadyjska aktorka
• 1951 – Abdelmajid Bourebbou, algierski piłkarz, były reprezentant Algierii w piłce nożnej
• 1952
  • Marek Markiewicz, polski polityk, dziennikarz, adwokat, przewodniczący KRRiT
  • Alice Hoffman, amerykańska pisarka
• 1953
  • Richard Stallman, amerykański haker
  • Isabelle Huppert, francuska aktorka
• 1955 – Elżbieta Regulska-Chlebowska, polska etnografka, działaczka opozycji w PRL, redaktorka, tłumaczka literatury angielskiej
• 1959 – Jens Stoltenberg, norweski polityk
• 1964 – Flavia Fortunato, włoska piosenkarka
• 1966
  • H.P. Baxxter, niemiecki gitarzysta i wokalista zespołu Scooter
  • Robert Ninkiewicz, polski aktor
• 1967 – Lauren Graham, amerykańska aktorka
• 1970 – Joakim Berg, wokalista szwedzkiego zespołu rockowego Kent
• 1971 – Camilla Johansson, szwedzka curlerka
• 1973 – Paweł Kolenda, polski wokalista, gitarzysta, kompozytor muzyki teatralnej
• 1974
  • Ernest Konon, polski piłkarz
  • Tomasz Piątek, polski pisarz i dziennikarz
• 1976 – Zhu Chen, chińska szachistka
• 1977 – Sambor Czarnota, polski aktor
• 1979 – Piotr Kupicha, polski wokalista, lider zespołu Feel
• 1981 – Iweta Rajlich, polska szachistka
• 1983 – Ben Hebert, kanadyjski curler
• 1986 – Daisuke Takahashi, japoński łyżwiarz figurowy
• 1989 – Theo Walcott, angielski piłkarz

[edytuj] Zmarli

•     37 – Tyberiusz, cesarz rzymski (ur. 42 p.n.e.)
•   455 – Walentynian III, cesarz rzymski (ur. 419)
• 1037 – Robert d'Évreux, hrabia Évreux i arcybiskup Rouen (ur. ?)
• 1577 – Franciszek Krasiński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1525)
• 1736 – Giovanni Battista Pergolesi, włoski kompozytor (ur. 1710)
• 1839 – August Fryderyk Cywolka, polski podróżnik badacz Nowej Ziemi (ur. 1812)
• 1898 – Aubrey Beardsley, angielski rysownik, ilustrator (ur. 1872)
• 1905 – Noel-Joseph Ritchot, katolicki misjonarz (ur. 1825)
• 1909 – Teodor Dunin, polski lekarz internista, badacz naukowy, działacz społeczny (ur. 1854)
• 1911 – Walery Gadomski, polski rzeźbiarz (ur. 1833)
• 1914 – Charles Gobat, szwajcarski działacz pokojowy, prawnik, polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1843)
• 1930 – Miguel Primo de Rivera, hiszpański polityk i wojskowy (ur. 1870)
• 1935 – Aron Nimzowitsch, łotewski szachista (ur. 1886)
• 1940 – Selma Lagerlöf, szwedzka pisarka (ur. 1858)
• 1951 – Janusz Jędrzejewicz, polski polski polityk, premier Polski (ur. 1885)
• 1951 – Karol Radoński, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (ur. 1883)
• 1955 – Nicolas de Staël, francuski malarz rosyjskiego pochodzenia (ur.1914)
• 1957 – Constantin Brâncuşi, rumuński rzeźbiarz (ur. 1876)
• 1968 – Mario Castelnuovo-Tedesco, włoski kompozytor (ur. 1895)
• 1968 – Gunnar Ekelöf, szwedzki poeta (ur. 1907)
• 1968 – Eleonora Sears, amerykańska tenisistka (ur. 1881)
• 1970 – Jerzy Szaniawski, polski pisarz (ur. 1886)
• 1971 – Thomas Dewey, amerykański polityk (ur. 1902)
• 1978 – Janusz Wilhelmi, polski polityk, kierownik resortu kultury i sztuki (ur. 1927)
• 1979 – Jean Monnet, francuski polityk i ekonomista (ur. 1888)
• 1997 – Michał Łysek, student UJ śmiertelnie pobity przez dwóch nieletnich (ur. 1973)
• 1997 – Tadeusz Zabłocki, polski prawnik, publicysta (ur. 1904)
• 1999 – Zbigniew Wojciechowski, polski dziennikarz sportowy (ur. 1933)
• 2000 – Johann Kroll, polski działacz społeczny, założyciel Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim (ur. 1918)
• 2003 – Teemu Raimoranta, fiński muzyk metalowy (ur. 1977)
• 2004 – Andrzej Bartnicki, polski historyk dziejów powszechnych (ur. 1933)
• 2004 – Jeannie Ebner, austriacka pisarka (ur. 1918)
• 2004 – Jai Pratap Rana, nepalski dyplomata (ur. 1938)
• 2006 – Andrzej Litwornia, polski historyk literatury, eseista, mieszkający we Włoszech (ur. 1943)
• 2008 – Anura Bandaranaike, lankijski polityk (ur. 1949)
• 2008 – Peter von Oertzen, niemiecki politolog i polityk (ur. 1924)
• 2009 – Maria Burska-Przybora, polska śpiewaczka operowa (sopran liryczny) (ur. 1910)
• 2009 – Bogdan Nowicki, polski reżyser filmów animowanych (ur. 1931)
• 2009 – Jerzy Staniszkis, polski architekt, rotmistrz 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich (ur. 1914)
• 2010 – Ksenija Pajčin, serbska piosenkarka (ur. 1977)
• 2010 – Jelena Tairowa, rosyjska szachistka, arcymistrzyni (ur. 1991)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień