19 stycznia

19 stycznia jest 19. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 346 (w latach przestępnych 347) dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Koziorożca.

Kalendarium dzień po dniu

<<	styczeń 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
28	29	30	31	1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny: Adalryk, Alderyk, Andrzej, Basjan, Basjana, Bernard, Erwin, Erwina, Eufemia, Germana, Germanik, Geroncjusz, Henryk, Jan, Januariusz, January, Józef, Juliusz, Kaliksta, Kalista, Kanut, Marceli, Mariusz, Marta, Matylda, Paweł, Pia, Poncjan, Racimir, Sara, Saturnin i Wulstan
• Laos – Święto Armii
• Polska – Święto Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Prokuratury Wojskowej (Wojsko Polskie)
• Cerkiew prawosławna – Epifania (Święto – Jordan)
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1],^[2]
  • św. Agrycjusz ( † ok. 329-biskup Trewiru^[3])
  • św. Henryk († 1156, biskup Uppsali, patron Finlandii)
  • św. Józef Sebastian Pelczar
  • św. Mariusz (męczennik)
  • św. Odylon (Odylon z Cluny)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1354 – Rzeszów otrzymał prawa miejskie od Kazimierza Wielkiego
• 1546 – Zygmunt II August urządził w Puszczy Białowieskiej polowanie w którym uczestniczyła również Barbara Radziwiłłówna.
• 1789 – Sejm Czteroletni zlikwidował Radę Nieustającą.
• 1858 – spłonął Zamek Piastowski w Raciborzu.
• 1863 – Ludwik Mierosławski został pierwszym dyktatorem powstania styczniowego.
• 1920 – Sejm uchwalił ustawę o obywatelstwie polskim.
• 1921 – w Krakowie otwarto nowy warsztat sztuki kościelnej Wit Stwosz.
• 1924 – Maurycy Zamoyski został mianowany ministrem spraw zagranicznych.
• 1933 – otwarto most Józefa Piłsudskiego w Krakowie.
• 1943 – utworzono Związek Walki Młodych.
• 1945 – II wojna światowa:
  • nastąpiło rozwiązanie Armii Krajowej przez jej ostatniego dowódcę gen. Leopolda Okulickiego.
  • Armia Czerwona wyzwala Kutno, po czym kieruje się w stronę Łodzi.
  • odbyła się defilada Wojska Polskiego w Warszawie.
• 1946 – rozpoczął się kongres PSL.
• 1947 – odbyły się sfałszowane przez komunistów wybory do Sejmu Ustawodawczego.
• 1967 – zainaugurował działalność Teatr Wielki w Łodzi.
• 1996 – premiera filmu Pestka.
• 2001 – otwarto multipleks Silver Screen w Łodzi.
• 2001 – premiera filmu Weiser.
• 2007 – otwarto most nad Olzą na drogowym przejściu granicznym Chałupki-Bogumin.
• 2008 – po pięcioletniej przerwie na antenę telewizji TVN powrócił teleturniej Milionerzy.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•   383 – Arkadiusz został cesarzem rzymskim.
•   973 – Benedykt VI został papieżem.
• 1419 – wojna stuletnia: Anglicy zdobyli Rouen, przejmując w ten sposób kontrolę nad całą Normandią.
• 1793 – król Francji Ludwik XVI został skazany na śmierć.
• 1795 – proklamowano powstanie Republiki Batawskiej na terenie dzisiejszej Holandii.
• 1806 – Wielka Brytania rozpoczęła okupację Przylądka Dobrej Nadziei.
• 1853 – w Teatro Apollo w Rzymie odbyła się premiera opery Trubadur Giuseppe Verdiego.
• 1861 – Georgia wystąpiła z Unii.
• 1871 – wojna francusko-pruska: zwycięstwo armii pruskiej w bitwie pod St.Quentin.
• 1883 – Roselle (New Jersey): uruchomiono pierwsze na świecie elektryczne latarnie uliczne.
• 1899 – Sudan stał się kondominium brytyjsko-egipskim.
• 1915 – I wojna światowa: niemieckie sterowce zbombardowały brytyjskie miasta Great Yarmouth i King's Lynn, zabijając ponad 20 osób.
• 1915 – francuski inżynier Georges Claude opatentował lampę neonową.
• 1919 – odbyły się wybory do Zgromadzenia Narodowego w Niemczech.
• 1920 – Senat Stanów Zjednoczonych zagłosował przeciwko przystąpieniu do Ligi Narodów.
• 1934 – Laurens Hammond opatentował skonstruowane przez siebie organy elektryczne.
• 1935 – amerykańska kompania Coopers Inc. (dzisiaj Jockey International) wprowadziła do sprzedaży pierwsze slipy.
• 1941 – II wojna światowa: ruszyła brytyjska ofensywa przeciwko wojskom włoskim w Afryce Wschodniej.
• 1946 – powstał Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu.
• 1946 – USA: pierwszy lot eksperymentalnego samolotu odrzutowego Bell X-1.
• 1956 – Sudan został członkiem Ligi Arabskiej.
• 1960 – w Waszyngtonie podpisano amerykańsko-japoński traktat o wzajemnej współpracy i bezpieczeństwie.
• 1966 – Indira Gandhi została premierem Indii.
• 1974 – Chiny dokonały aneksji należących do Wietnamu Wysp Paracelskich.
• 1978 – w niemieckim Emden zakończono produkcję VW Garbusa w Europie.
• 1983 – premiera handlowa komputera osobistego Lisa firmy Apple Computer.
• 1983 – w Boliwii został aresztowany nazistowski zbrodniarz wojenny Klaus Barbie.
• 1990 – premiera filmu Wstrząsy.
• 1993 – Czechy i Słowacja zostały przyjęte do ONZ.
• 1995 – I wojna czeczeńska: armia rosyjska zdobyła pałac prezydencki w Groznym.
• 2006 – 42 słowackich żołnierzy zginęło, a jeden został ranny w katastrofie samolotu wojskowego An-24 w północnych Węgrzech.
• 2006 – sonda kosmiczna New Horizons pomyślnie wystartowała w kierunku Plutona.
• 2008 – odbyły się wybory parlamentarne na Wyspach Owczych.

[edytuj] Urodzili się

•   399 – Pulcheria, cesarzowa bizantyjska (zm. 453)
• 1544 – Franciszek II Walezjusz, król Francji (zm. 1560)
• 1720 – Franciszek Bohomolec, polski komediopisarz, publicysta (zm. 1784)
• 1736 – James Watt, szkocki inżynier, wynalazca, konstruktor maszyny parowej (zm. 1819)
• 1807 – Robert E. Lee, amerykański generał (zm. 1870)
• 1809 – Edgar Allan Poe, amerykański pisarz (zm. 1849)
• 1813 – Henry Bessemer, angielski inżynier, wynalazca (zm. 1898)
• 1839 – Paul Cézanne, francuski malarz (zm. 1906)
• 1851 – Jacobus Kapteyn, holenderski astronom (zm. 1922)
• 1868 – Gustav Meyrink, austriacki pisarz (zm. 1932)
• 1873 – Adam Krzyżanowski, polski prawnik, ekonomista, historyk, profesor (zm. 1963)
• 1877 – Brunon Bauch, niemiecki filozof (zm. 1942)
• 1879 – Simeon Radew, bułgarski dyplomata, pisarz, dziennikarz (zm. 1967)
• 1880 – Henryk Minkiewicz, polski generał (zm. 1940)
• 1883 – Hermann Abendroth, niemiecki dyrygent (zm. 1956)
• 1885 – Witold Świerz, polski taternik, lekarz (zm. 1940)
• 1887 – Karol Stryjeński, polski architekt, grafik (zm. 1932)
• 1893 – Zygmunt Bogusz-Szyszko, polski generał (zm. 1946)
• 1893 – Franciszek Korszyński, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (zm. 1962)
• 1894 – Jean Debucourt, francuska aktorka (zm 1958)
• 1897 – Emil Maurice, niemiecki działacz nazistowski, szef sztabu SA (zm. 1972)
• 1903 – Stanisław Radkiewicz, polski generał, polityk, członek PKWN, minister bezpieczeństwa publicznego (zm. 1987)
• 1906 – Lilian Harvey, niemiecka aktorka (zm. 1968)
• 1912 – Roman Fidelski, polski inżynier, polityk, minister (zm. 1988)
• 1912 – Leonid W. Kantorowicz, rosyjski matematyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1986)
• 1918 – Luciano Emmer, włoski reżyser filmowy
• 1918 – Tadeusz Góra, polski generał brygady, pilot Wojska Polskiego, pilot szybowcowy (zm. 2010)
• 1919 – Joan Brossa, katalański poeta (zm. 1998)
• 1920 – Javier Pérez de Cuéllar, peruwiański polityk, dyplomata
• 1921 – Patricia Highsmith, amerykańska pisarka (zm. 1995)
• 1921 – Miklós Mészöly, węgierski pisarz (zm. 2001)
• 1922 – Ken Hughes, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1922 – Jerzy Kawalerowicz, polski reżyser filmowy (zm. 2007)
• 1922 – Guy Madison, amerykański aktor (zm. 1996)
• 1923 – Jean Stapleton, amerykańska aktorka
• 1923 – Markus Wolf, niemiecki szpieg z NRD, szef Stasi (zm. 2006)
• 1924 – Nicholas Colasanto, amerykański aktor (zm. 1985)
• 1925 – Zdzisław Wróbel, polski pisarz, dziennikarz (zm. 2007)
• 1926 – Fritz Weaver, amerykański aktor
• 1930 – Tippi Hedren, amerykańska aktorka
• 1931 – Ingrid Andree, niemiecka aktorka
• 1931 – Jerzy Adam Marszałkowicz, polski duchowny katolicki, założyciel Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta
• 1932 – Richard Lester, brytyjski reżyser filmowy
• 1932 – Rena Rolska, polska piosenkarka
• 1935 – Henryk Bielski, polski reżyser filmowy
• 1937 – Zbigniew Jóźwik, polski przyrodnik, polarnik, grafik, bibliofil
• 1939 – Phil Everly, amerykański muzyk
• 1940 – Zbigniew Podlecki, polski żużlowiec (zm. 2009)
• 1940 – Bernhard Sinkel, niemiecki reżyser filmowy
• 1941 – Tony Anholt, amerykański aktor
• 1942 – Michael Crawford, angielski aktor, piosenkarz
• 1943 – Janis Joplin, amerykańska piosenkarka (zm. 1970)
• 1943 – Margriet, księżna Holandii
• 1946 – Julian Barnes, brytyjski pisarz
• 1946 – Dolly Parton, amerykańska piosenkarka country
• 1947 – Leszek Balcerowicz, polski polityk, ekonomista
• 1947 – Rod Evans, brytyjski muzyk zespołu Deep Purple
• 1947 – Janusz Maksymiuk, polski polityk
• 1949 – Dennis Taylor, angielski snookerzysta
• 1949 – Romuald Ajchler, polski polityk
• 1949 – Zbigniew Bagiński, polski kompozytor, pedagog
• 1949 – Robert Palmer, brytyjski piosenkarz (zm. 2003)
• 1952 – David Patrick Kelly, amerykański aktor
• 1953 – Desi Arnaz Jr., amerykański aktor
• 1954 – Katey Sagal, amerykańska aktorka
• 1955 – Erwina Ryś-Ferens, polska łyżwiarka szybka, medalistka mistrzostw Europy i świata
• 1955 – Mariusz Wilk, polski dziennikarz, pisarz, podróżnik
• 1956 – Sergio Cresto, włoski kierowca i pilot rajdowy (zm. 1986)
• 1963 – Robert Rozmus, polski aktor
• 1966 – Stefan Edberg, szwedzki tenisista
• 1971 – Rachel Luttrell, kanadyjska aktorka
• 1972 – Jacek Olter, polski perkusista jazzowy (zm. 2001)
• 1972 – Mariusz Pawlak, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1973 – Grzegorz Miśtal, polski aktor, prezenter telewizyjny
• 1973 – Karen Lancaume, francuska aktorka erotyczna (zm. 2005)
• 1975 – Mariusz Krzemiński, polski aktor
• 1975 – Birger Lüssow, niemiecki polityk
• 1976 – Jean-Michel Ménard, kanadyjski curler
• 1978 – Zbigniew Małkowski, polski piłkarz, bramkarz
• 1979 – Swietłana Chorkina, rosyjska gimnastyczka
• 1980 – Jenson Button, brytyjski kierowca Formuły 1
• 1981 – Luis Gonzalez, argentyński piłkarz
• 1983 – Hikaru Utada, japońska piosenkarka
• 1983 – Justyna Kowalczyk, polska biegaczka narciarska
• 1984 – Karun Chandhok, indyjski kierowca wyścigowy
• 1985 – Jan Hauser, szwajcarski curler
• 1989 – He Wenna, chińska gimnastyczka
• 1990 – Jakub Kot, polski skoczek narciarski
• 1992 – Shawn Johnson, amerykańska gimnastyczka

[edytuj] Zmarli

•   639 – Dagobert I, król Franków (ur. ok. 603)
• 1142 – Radost, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)
• 1526 – Izabela burgundzka, królowa Danii (ur. 1501)
• 1576 – Hans Sachs, niemiecki pisarz, meistersinger (ur. 1494)
• 1608 – Bernard Maciejowski, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1548)
• 1629 – Abbas I Wielki, szach Persji (ur. 1571)
• 1669 – Leo Allatius, greckokatolicki teolog, bibliotekarz Biblioteki Watykańskiej (ur. ok. 1586)
• 1833 – Ferdinand Herold, francuski kompozytor (ur. 1791)
• 1865 – Pierre Joseph Proudhon, francuski myśliciel społeczny (ur. 1809)
• 1874 – August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, niemiecki poeta, autor słów do hymnu Niemiec (ur. 1798)
• 1881 – Herkules Dembowski, włoski astronom pochodzenia polskiego (ur. 1812)
• 1905 – Wacław Pawliszak, polski malarz, rysownik, ilustrator (ur. 1866)
• 1927 – Maria Charlotta, cesarzowa Meksyku, żona Maksymiliana I (ur. 1840)
• 1936 – Leon Świeżawski, polski lekarz, działacz społeczny, pisarz (ur. 1870)
• 1938 – Bohuslav Križka, słowacki inżynier górniczy, pionier techniki, wynalazca (ur. 1863)
• 1943 – Kazimierz Białaszewicz, polski filozof, biochemik (ur. 1882)
• 1948 – Konstanty Zakrzewski, polski fizyk (ur. 1876)
• 1952 – Jerzy Borejsza, polski publicysta, działacz komunistyczny, wydawca (ur. 1905)
• 1954 – Teodor Kałuża, niemiecki matematyk, fizyk (ur. 1885)
• 1956 – Stanisław Ziemecki, polski fizyk (ur. 1881)
• 1962 – Snub Pollard, australijski aktor (ur. 1889)
• 1964 – Firmin Lambot, belgijski kolarz, zwycięzca Tour de France (ur. 1889)
• 1967 – Kazimierz Funk, amerykański biochemik pochodzenia polskiego, wprowadził pojęcie witaminy (ur. 1884)
• 1969 – Jan Palach, czeski student, dokonał samospalenia w proteście przeciw inwazji radzieckiej na Czechosłowację (ur. 1948)
• 1974 – Wiktor Biegański, polski aktor, reżyser filmowy (ur. 1892)
• 1975 – Kazimierz Wyka, polski krytyk literacki, historyk literatury (ur. 1910)
• 1979 – Paul Meurisse, francuski aktor (ur. 1912)
• 1979 – Włodzimierz Puchalski, polski podróżnik, fotograf, reżyser filmów przyrodniczych (ur. 1909)
• 1984 – Wolfgang Staudte, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1906)
• 1985 – Leonard Turkowski, polski pisarz (ur. 1914)
• 1986 – Adam Włodek, polski poeta, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1922)
• 1989 – Zbigniew Resich, polski prawnik (ur. 1915)
• 1991 – John Russell, amerykański aktor (ur. 1921)
• 1992 – Wiktor Ostrowski, polski podróżnik, fotografik, taternik, alpinista, autor książek reportażowych (ur. 1905)
• 1998 – Carl Perkins, amerykański gitarzysta (ur. 1932)
• 2000 – Bettino Craxi, włoski polityk (ur. 1934)
• 2000 – Hedy Lamarr, amerykańska aktorka, wynalazczyni (ur. 1913)
• 2001 – Harry Oster, amerykański folklorysta (ur. 1923)
• 2001 – Franciszek Sławski, polski językoznawca, slawista (ur. 1916)
• 2002 – Vavá, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii (ur. 1934)
• 2004 – Zygmunt Hobot, polski aktor (ur. 1930)
• 2004 – Miroslav Pavlović, jugosłowiański piłkarz (ur. 1942)
• 2005 – Yang Chun, chińska działaczka państwowa (ur. 1917)
• 2005 – Anita Kulcsár, węgierska piłkarka ręczna, reprezentantka Węgier (ur. 1976)
• 2006 – Anthony Franciosa, amerykański aktor (ur. 1928)
• 2006 – Antoni Stanisław Kleczkowski, polski geolog (ur. 1922)
• 2006 – Wilson Pickett, amerykański wokalista (ur. 1941)
• 2007 – Bam Bam Bigelow, amerykański wrestler (ur. 1961)
• 2007 – Hrant Dink, turecki dziennikarz, publicysta (ur. 1954)
• 2007 – Denny Doherty, amerykański wokalista zespołu The Mamas & the Papas (ur. 1940)
• 2008 – Suzanne Pleshette, amerykańska aktorka (ur. 1937)
• 2008 – Trevor Taylor, brytyjski wokalista zespołu Bad Boys Blue (ur. 1958)
• 2009 – Anastasia Baburova, rosyjska dziennikarka (ur. 1983)
• 2009 – Stanisław Markiełow, rosyjski adwokat, dziennikarz, obrońca praw człowieka (ur. 1974)
• 2009 – Robert Pazik, polski przestępca, uczestnik porwania i zabójstwa Krzysztofa Olewnika (ur. 1969)
• 2009 – José Torres, portorykański bokser, medalista olimpijski (ur. 1936)
• 2010 – Panajot Pano, albański piłkarz, reprezentant Albanii (ur. 1939)
• 2010 – Abraham Suckewer, polski pisarz, poeta (ur. 1913)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień