24 maja
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
24 maja jest 144. (w latach przestępnych 145.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 221 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.
| Kalendarium dzień po dniu |
| << | maj 2010 | >> | ||||
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Spis treści |
[edytuj] Święta
- imieniny obchodzą: Amalia, Dawid, Donacjan, Franciszek, Jan, Joanna, Ludwik, Maria, Milena, Orion, Tomira, Ubysława, Wanesa, Wincenty i Zuzanna.
- Bermudy – Bermuda Day
- Belize – Dzień Wspólnoty Narodów
- Bułgaria – Dzień Edukacji i Kultury
- Ekwador – Uroczystość Bitwy pod Pichinchą
- Erytrea – Święto Niepodległości
- państwa Europy – Europejski Dzień Parków Narodowych[1] (w rocznicę utworzenia 1.europejskiego parku "Sarek" w Szwecji)
- Macedonia – Święto Św. Cyryla i Metodego
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
- Najświętsza Maryja Panna Wspomożycielka Wiernych[4]
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1609 – Zygmunt III Waza opuścił wraz z rodziną Wawel. W ten sposób nieformalnie odbyło się przeniesienie stolicy do Warszawy.
- 1800 – Kielce: pożar strawił większość domów mieszkalnych w centrum miasta oraz ratusz.
- 1807 – dowództwo pruskie podpisało akt kapitulacji Gdańska przed wojskami Napoleona I.
- 1829 – car Mikołaj I został koronowany w Warszawie na króla Polski.
- 1889 – w Kurierze Codziennym ukazał się ostatni odcinek powieści Lalka Bolesława Prusa.
- 1893 – Józef Friedlein został prezydentem Krakowa.
- 1909 – w Poznaniu utworzono Polskie Towarzystwo Demokratyczne.
- 1931 – oddano do użytku maszt radiowy w Raszynie.
- 1943
- Josef Mengele otrzymał przeniesienie do obozu Auschwitz.
- rzeź wołyńska: 170 osób zostało zamordowanych przez UPA we wsi Niemodlin w powiecie kostopolskim.
- 1944 – w Szymbarku w odwecie za zastrzelenie Niemca rozstrzelano 10 działaczy z Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski".
- 1945 – utworzono Uniwersytet Łódzki, Politechnikę Łódzką, Politechnikę Gdańską i Politechnikę Śląską.
- 1976 – premiera filmu Con amore.
- 1996 – premiera filmu Gry uliczne.
- 1999 – ks. prof. Stanisław Wielgus, wieloletni rektor KUL, został mianowany biskupem diecezji płockiej.
- 2001 – rozpoczęła się 3-dniowa wizyta premiera Rosji Michaiła Kasjanowa.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
Central Park na Manhattanie – widok współczesny
- 1086 – Wiktor III został papieżem.
- 1153 – Malcolm IV został królem Szkocji.
- 1276 – Magnus I został koronowany na króla Szwecji.
- 1337 – francuski król Filip VI ogłosił konfiskatę angielskiego lenna Gujenny, co rozpoczęło wojnę stuletnią.
- 1370 – Dania i Liga Hanzeatycka podpisały Traktat stralsundzki.
- 1626 – Peter Minuit kupił od plemienia Algonkinów wyspę Manhattan.
- 1667 – wybuchła wojna dewolucyjna między Francją a Hiszpanią.
- 1681 – we Francji otwarto Kanał Południowy.
- 1795 – rząd francuski ogłosił zakaz zgromadzeń kobiet.
- 1822 – Ekwador uzyskał niepodległość (od Hiszpanii).
- 1844 – Samuel Morse wysłał z Waszyngtonu do Baltimore pierwszą wiadomość telegraficzną.
- 1862 – powstała Wielka Loża Chile.
- 1866 – wojna paragwajska: zwycięstwo wojsk koalicji antyparagwajskiej w bitwie pod Tuyuti.
- 1883 – w Nowym Jorku otwarto Most Brookliński.
- 1900 – został zwodowany krążownik Aurora.
- 1914 – założono klub piłkarski Lewski Sofia.
- 1918
- I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Karakilisa.
- Budapeszt: premiera opery Zamek Sinobrodego Béli Bartóka
- 1928 – sterowiec Italia pod dowództwem Umberto Nobile zdobył Biegun Północny.
- 1930 – został aresztowany seryjny morderca Peter Kürten, znany jako wampir z Düsseldorfu.
- 1932 – Karl Reinmuth odkrył planetoidę Apollo.
- 1935 – książę Fryderyk, późniejszy król Danii, ożenił się z księżniczką szwedzką Ingrid Bernadotte.
- 1939 – dokonano oblotu włoskiego myśliwca Reggiane Re.2000.
- 1941 – w Cieśninie Duńskiej pancernik Bismarck zatopił krążownik HMS Hood z 1 418 marynarzami i oficerami na pokładzie.
- 1944 – na Islandii przeprowadzono referendum w sprawie przyszłości i ustroju politycznego kraju.
- 1956 – w Lugano odbył się pierwszy Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1960 – został wystrzelony amerykański satelita szpiegowski MIDAS 2.
- 1961 – Cypr został członkiem Rady Europy.
- 1962 – odbył się lot Mercury-Atlas 7 z czwartym amerykańskim astronautą, Scottem Carpenterem.
- 1964 – Lima: 318 osób zginęło, a ponad 500 zostało rannych w zamieszkach po meczu Peru-Argentyna.
- 1972 – Frakcja Czerwonej Armii dokonała w Heidelbergu zamachu na kwaterę główną armii amerykańskiej w Europie. Zginęło 3 żołnierzy, 5 zostało rannych.
- 1975 – z kosmodromu Bajkonur został wystrzelony Sojuz 18 z dwuosobową zagłogą.
- 1981
- w katastrofie lotniczej zginął prezydent Ekwadoru Jaime Roldós Aguilera.
- została odkryta Larissa, księżyc Neptuna.
- 1991
- podczas ewakuacji etiopskich Żydów w trakcie Operacji Salamon, izraelski Jumbo Jet zabrał na pokład rekordowych 1 122 pasażerów.
- premiera filmu Thelma i Louise.
- 1992 – Ibrahim Rugova został prezydentem Kosowa.
- 1993 – Erytrea uzyskała niepodległość od Etiopii.
- 2000 – USA: Instytut Matematyczny Claya przedstawił 7 matematycznych problemów milenijnych, ustanawiając za rozwiązanie każdego z nich nagrodę miliona dolarów.
- 2001 – w wyniku zerwania się podłogi podczas uroczystości weselnej w Jerozolimie 23 osoby zginęły, a ponad 300 zostało rannych.
- 2002
- norweska księżniczka Marta Ludwika wyszła za mąż za pisarza Ariego Behna.
- premiera filmu Pianista.
- 2004 – Bingu wa Mutharika został prezydentem Malawi.
- 2007 – odbyły się wybory parlamentarne w Irlandii.
[edytuj] Urodzili się
- 15 p.n.e. – Germanik, wódz rzymski (zm. 19)
- 1485 – Jan Bugenhagen, czołowy przedstawiciel protestantyzmu, teolog, organizator gmin protestanckich (zm. 1558)
- 1684 – Karol Aleksander, książę Wirtembergii (zm. 1737)
- 1686 – Daniel Gabriel Fahrenheit, niemiecki fizyk i inżynier (zm. 1736)
- 1743 – Jean-Paul Marat, francuski rewolucjonista (zm. 1793)
- 1751 – Karol Emanuel IV, król Sardynii (zm. 1819)
- 1819 – Wiktoria, królowa Wielkiej Brytanii (zm. 1901)
- 1878 – Helena Mniszkówna, polska pisarka (zm. 1943)
- 1899
- Suzanne Lenglen, francuska tenisistka, zdobywczyni 25 tytułów wielkoszlemowych, na kortach Rolanda Garrosa i Wimbledonu (zm. 1938)
- Henri Michaux, francuski pisarz, malarz (zm. 1984)
- Jan Sokołowski, polski zoolog, ornitolog (zm. 1982)
- 1904 – Sefton Delmer, brytyjski dziennikarz, działacz czarnej propagandy przeciwko III Rzeszy (zm. 1979)
- 1905 – Michaił Szołochow, rosyjski pisarz, laureat Literackiej Nagrody Nobla (zm. 1984)
- 1909 – Demetrio Aguilera Malta, ekwadorski pisarz i dyplomata (zm. 1981)
- 1912 – Joan Hammond, australijska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1996)
- 1914 – George Tabori, brytyjski dramaturg, reżyser teatralny (zm. 2007)
- 1923
- Ivano Blason, włoski piłkarz, reprezentant Włoch (zm. 2002)
- Seijun Suzuki, japoński reżyser filmowy
- 1926 – Stefan Milewski, polski lekkoatleta, skoczek w dal, prezes PZLA (zm. 2009)
- 1927 – Claude Abbes, francuski piłkarz (zm. 2008)
- 1928 – Kurt Weber, polski operator filmowy
- 1930
- Marian Korczak, polski polityk (zm. 1994)
- Ryszard Dyja, polski dziennikarz sportowy (zm. 2002)
- 1936 – Harold Budd, amerykański muzyk
- 1937 – Maryvonne Dupureur, francuska lekkoatletka (zm. 2008)
- 1940
- Jan Szlaga, polski duchowny, biskup pelpliński
- Josif Brodski, rosyjski poeta, eseista (zm. 1996)
- 1941
- Bob Dylan, amerykański piosenkarz, kompozytor
- Andrés García, dominikański aktor
- 1945
- Priscilla Presley, amerykańska aktorka
- Driss Jettou, marokański polityk, premier Maroka
- 1946 – Irena Szewińska, polska lekkoatletka
- 1947 – Jerzy Swatoń, polski polityk
- 1952
- Mieczysław Abramowicz, polski pisarz
- Krzysztof Martens, polski brydżysta, polityk
- 1954 – Rainald Goetz, niemiecki pisarz
- 1957 – Walter Moers, niemiecki pisarz, autor komiksów, malarz
- 1959 – Grażyna Torbicka, polska dziennikarka telewizyjna, konferansjer
- 1961 – Dariusz Gnatowski, polski aktor
- 1962 – Gene Anthony Ray, amerykański aktor, tancerz i choreograf (zm. 2003)
- 1966 – Éric Cantona, francuski piłkarz
- 1967
- Dana Ashbrook, amerykański aktor
- Victor Browne, kanadyjski aktor
- Cezary Gmyz, polski dziennikarz
- 1968 – Marcin Kydryński, polski dziennikarz radiowy, producent muzyczny
- 1972 – Maksim Surajew, rosyjski kosmonauta
- 1973
- Elisa Bridges, amerykańska aktorka, modelka (zm. 2002)
- Rusłana, ukraińska piosenkarka
- 1974 – María Vento-Kabchi, wenezuelska tenisistka
- 1977
- Patrycja Durska-Mruk, polska aktorka
- Tamarine Tanasugarn, tajlandzka tenisistka
- 1979 – Tracy McGrady, amerykański koszykarz
[edytuj] Zmarli
- 1153 – Dawid I Szkocki, król Szkocji (ur. 1084)
- 1377 – Olgierd Giedyminowicz, książę Litwy (ur. ok. 1296)
- 1471 – Jan Lutek, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1405)
- 1543 – Mikołaj Kopernik, polski astronom (ur. 1473)
- 1627 – Luis de Góngora y Argote, hiszpański poeta (ur. 1561)
- 1839
- Magdalena Kim Ob-i, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1774)
- Anna Pak A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1783)
- Agata Yi So-sa, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1784)
- Agata Kim A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1787)
- Augustyn Yi Kwang-hon, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1787)
- Barbara Han A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1792)
- Łucja Pak Hui-sun, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1801)
- Damian Nam Myong-hyog, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1802)
- Piotr Kwon Tug-in, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1805)
- 1939 – Aleksander Brückner, polski językoznawca (ur. 1856)
- 1958 – Tadeusz Grodyński, polski ekonomista, kierownik resortu skarbu (ur. 1888)
- 1959 – Henri Grappin, francuski pisarz (ur. 1881)
- 1962 – Eino Nieminen, fiński językoznawca, slawista i polonista (ur. 1891)
- 1968 – Henryk Grzondziel, polski duchowny katolicki, biskup opolski (ur. 1897)
- 1972 – Michał Choromański, polski pisarz (ur. 1904)
- 1974 – Duke Ellington, amerykański pianista jazzowy (ur. 1899)
- 1982 – Stanisława Perzanowska, polska aktorka (ur. 1898)
- 1983 – Otto Axer, polski scenograf, malarz, grafik, ilustrator książek, pedagog (ur. 1906)
- 1995 – Harold Wilson, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1916)
- 1996 – Marek Rostworowski, polski historyk sztuki, muzeolog, polityk, minister kultury i sztuki (ur. 1921)
- 1997 – Edward Mulhare, amerykański aktor, prezenter telewizyjny (ur. 1923)
- 2000 – Kurt Schork, amerykański korespondent agencji Reuters (ur. 1947)
- 2003
- Rachel Kempson, brytyjska aktorka (ur. 1910)
- Edward Bogusławski, polski kompozytor, pedagog, profesor (ur. 1940)
- 2004 – Ibrahim Tukiçi, albański wokalista, kompozytor (ur. 1926)
- 2006 – Michał Życzkowski, polski uczony, inzynier, profesor mechaniki (ur. 1930)
- 2007 – David Renton, brytyjski polityk (ur. 1908)
- 2008
- Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (ur. 1917)
- Józef Szaflik, polski historyk (ur. 1930)
- Buchuti Gurgenidze, gruziński szachista, arcymistrz (ur. 1933)
- Robert Knox, brytyjski aktor (ur. 1989)
- 2010 – Paul Gray, amerykański basista grupy Slipknot (ur. 1972)
Przypisy
- ↑ Europejski Dzień Parków Narodowych. – Polskie Radio Online
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.
- ↑ Tytuł Matki Bożej Wspomożenia Wiernych wszedł urzędowo do liturgii Kościoła rzymskokatolickiego, za papieża Piusa VII w 1816, kiedy to wyznaczył święto Matki Bożej pod tym wezwaniem na dzień 24 maja.
|
|||||