Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
4 grudnia jest 338. (w latach przestępnych 339.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 27 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Strzelca.
- imieniny: Barbara, Benon, Bernard, Bratomiła, Bratumiła, Chrystian, Ciechosław, Ciechosława, Cieszybor, Feliks, Filip, Hieronim, Jan, Klemens, Krystian, Marut, Maruta, Marutas, Melecjusz, Osmund, Piotr i Teofan.
- Indie – Dzień Marynarki Wojennej
- Polska
- Tonga – Dzień Króla Jerzego Georga Tupou V
- Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[2][3],
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 502 p.n.e. – starożytny Egipt: całkowite zaćmienie Słońca.
- 771 – po śmierci swego brata Karlomana, Karol Wielki objął samodzielne rządy w królestwie Franków.
- 1154 – Hadrian IV został papieżem.
- 1214 – Aleksander II został królem Szkocji.
- 1259 – zawarto traktat paryski.
- 1270 – Henryk I Gruby został królem Nawarry.
- 1503 – Norymberga: za sfałszowanie weksla Wit Stwosz został skazany na wypalenie piętna na policzkach i dożywotni zakaz opuszczania miasta.
- 1533 – Iwan IV Groźny został wielkim księciem moskiewskim.
- 1563 – zakończono obrady soboru trydenckiego.
- 1676 – wojna duńsko-szwedzka: bitwa pod Lundem.
- 1759 – wojna siedmioletnia: bitwa pod Miśnią.
- 1791 – ukazał się pierwszy numer tygodnika The Observer.
- 1798 – II koalicja antyfrancuska: bitwa pod Civita Castellana.
- 1872 – załoga brytyjskiego brygu Dei Gratia dostrzegła dryfujący amerykański statek Mary Celeste, jak się okazało bez załogi, której nigdy nie odnaleziono.
- 1881 – ukazał się pierwszy numer Los Angeles Times.
- 1909 – założono klub hokejowy Montréal Canadiens.
- 1918 – Woodrow Wilson wyruszył na rozmowy pokojowe do Wersalu, stając się pierwszym urzędującym prezydentem USA, który odwiedził Europę.
- 1930 – Watykan wyraził zgodę na naturalną regulację poczęcia.
- 1933 – rozpoczęła się Wystawa Berlińska.
- 1943 – Lipsk: 1800 osób zginęło w bombardowaniu przeprowadzonym przez Royal Air Force. 4 grudnia następnego roku podczas nalotu na miasto Heilbronn zginęło 6500 osób.
- 1946 – w moskiewskich zakładach MZMA rozpoczęto produkcję samochodów marki moskwicz.
- 1948 – utworzono Wolny Uniwersytet Berlina.
- 1954 – Miami: został otwarty pierwszy Burger King.
- 1958 – Dahomej (obecnie Benin) i Wybrzeże Kości Słoniowej otrzymały autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej.
- 1958 – Las Vegas: Robert Timm i John Cook na samolocie Cessna 172, rozpoczęli najdłuższy lot w historii lotnictwa, z tankowaniem w powietrzu (lądowanie 7 lutego 1959).
- 1963 – Aldo Moro został pierwszy raz premierem Włoch.
- 1964 – grupa The Beatles wydała album Beatles for Sale.
- 1965 – NASA: wystrzelono statek kosmiczny Gemini 7.
- 1971 – armia indyjska wkroczyła na teren Bengalu Wschodniego, przyczyniając się do późniejszego oderwania się Bangladeszu od Pakistanu.
- 1971 – Belfast: 15 osób zginęło, a 17 zostalo rannych w wyniku eksplozji bomby podłożonej w pubie przez protestanckie Ochotnicze Siły Ulsteru.
- 1974 – Sri Lanka: 191 osób zginęło w katastrofie holenderskiego samolotu Douglas DC-8, wiozącego pielgrzymów indonezyjskich do Mekki.
- 1976 – Jean-Bédel Bokassa proklamował Republikę Środkowoafrykańską monarchią i zmienił nazwę kraju na Cesarstwo Środkowoafrykańskie. Dokładnie rok później koronował się na cesarza i przyjął imię Bokassa I.
- 1978 – NASA: sonda Pioneer Venus 1 weszła na orbitę Wenus.
- 1980 – rozpad angielskiej grupy muzycznej Led Zeppelin, która była jednym z pionierów hard rocka.
- 1981 – RPA przyznało niepodległość bantustanowi Ciskei.
- 1982 – Chiny przyjęły obecną konstytucję.
- 1989 – Moskwa: podczas spotkania przedstawicieli państw Układu Warszawskiego potępiono interwencję w Czechosłowacji w 1968 roku jako sprzeczną z prawem międzynarodowym.
- 1991 – zbankrutowały amerykańskie linie lotnicze Pan Am.
- 1996 – NASA: wystrzelono sondę kosmiczną Mars Pathfinder.
- 2005 – Nursułtan Nazarbajew wygrał po raz trzeci wybory prezydenckie w Kazachstanie.
[edytuj] Urodzili się
- 1660 – André Campra, francuski kompozytor, dyrygent (zm. 1744)
- 1689 – Gotfryd Lengnich, gdański historyk, prawnik (zm. 1774)
- 1695 – Franciszek Serrano, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1748)
- 1711 – Maria Barbara Portugalska, królowa Hiszpanii (zm. 1758)
- 1713 – Gaspare Gozzi, włoski pisarz (zm. 1786)
- 1795 – Thomas Carlyle, szkocki pisarz, filozof (zm. 1881)
- 1800 – Karol Aarestrup, duński poeta, lekarz (zm. 1856)
- 1828 – Adam Stanisław Sapieha, książę, polski polityk (zm. 1903)
- 1835 – Samuel Butler, angielski pisarz (zm. 1902)
- 1849 – Szalony Koń, wódz Oglalów (zm. 1877)
- 1860 – Lillian Russell, amerykańska aktorka (zm. 1922)
- 1875 – Rainer Maria Rilke, austriacki pisarz (zm. 1926)
- 1881 – Erwin von Witzleben, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1944)
- 1888 – Edward Próchniak, polski działacz komunistyczny, członek Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski (zm. 1937)
- 1889
- 1892 – Francisco Franco, hiszpański polityk, generał, dyktator Hiszpanii (zm. 1975)
- 1893 – Shamyl Bauman, szwedzki reżyser filmowy (zm. 1966)
- 1896 – Nikołaj Tichonow, rosyjski pisarz (zm. 1979)
- 1900 – Waldemar Levy Cardoso, brazylijski wojskowy, generał (zm. 2009)
- 1903 – Cornell Woodrich, amerykański pisarz (zm. 1968)
- 1905
- 1907 – Ksawery Pruszyński, polski pisarz (zm. 1950)
- 1908 – Alfred Day Hershey, brytyjski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1997)
- 1910
- 1911 – Andrzej Szalawski, polski aktor (zm. 1986)
- 1913
- 1915 – Wacław Iwaniuk, polski pisarz, tłumacz (zm. 2001)
- 1916 – Franz Seitelberger, austriacki neurolog, neuropatolog (zm. 2007)
- 1918
- 1919 – Inder Kumar Gujral, indyjski polityk, premier Indii
- 1920 – Wiesław Chrzanowski, polski porucznik Narodowej Organizacji Wojskowej-AK, uczestnik powstania warszawskiego
- 1921 – Deanna Durbin, kanadyjska aktorka
- 1922
- 1923 – Orlando Pingo de Ouro, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii (zm. 2004)
- 1924 – Zdzisław Kozień, polski aktor (zm. 1998)
- 1925 – Lino Lacedelli, włoski wspinacz (zm. 2009)
- 1926 – Carl Zimmerer, niemiecki ekonomista (zm. 2001)
- 1930
- 1933 – Horst Buchholz, niemiecki aktor (zm. 2003)
- 1934 – Victor French, amerykański aktor (zm. 1989)
- 1936 – Barbara Sobotta, polska lekkoatletka, sprinterka, mistrzyni Europy, medalistka olimpijska (zm. 2000)
- 1937 – Donnelly Rhodes, kanadyjski aktor
- 1939 – Henryk Piecuch, polski historyk, publicysta
- 1942
- 1944 – Dennis Wilson, amerykański perkusista zespołu The Beach Boys (zm. 1983)
- 1947 – Lillian Watson, angielska śpiewaczka operowa (sopran)
- 1949
- 1950 – Steven Jesse Bernstein, amerykański poeta (zm. 1991)
- 1951
- 1952 – Zbigniew Bauer, polski krytyk literacki
- 1953
- 1954 – Tony Todd, amerykański aktor
- 1957
- 1961
- 1963 – Jarosław Kret, polski dziennikarz, prezenter telewizyjny
- 1964
- 1965 – Paweł Łoziński, polski reżyser filmowy
- 1969
- 1970 – Sylvester Terkay, amerykański wrestler
- 1972
- 1973 – Tyra Banks, amerykańska modelka
- 1974 – Anke Huber, niemiecka tenisistka
- 1978 – Lars Bystøl, norweski skoczek narciarski, mistrz olimpijski
- 1984 – Lindsay Felton, amerykańska aktorka
- 1994 – Dominika Mazur , polski fotograf
- 771 – Karloman, król Franków (ur. ok. 751)
- 880 – Seiwa, cesarz Japonii (ur. 850)
- 1136 – Harald IV Gille, król Norwegii (ur. ok. 1094)
- 1137 – Lotar III, książę Saksonii, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1075)
- 1214 – Wilhelm I Lew, król Szkocji (ur. 1142 / 1143)
- 1245 – Christian z Oliwy, polski duchowny katolicki, cysters, biskup Prus (ur. 1180)
- 1334 – Jan XXII, papież (ur. ok. 1245)
- 1341 – Janisław, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
- 1517 – Iwan Sapieha, wojewoda podlaski, wojewoda witebski (ur. ok. 1450)
- 1533 – Wasyl III Rurykowicz, wielki książę moskiewski (ur. 1479)
- 1574 – Jerzy Joachim Retyk, niemiecki matematyk i astronom (ur. 1514)
- 1642 – Armand Jean Richelieu, książę, francuski duchowny katolicki, kardynał, pierwszy minister króla Francji (ur. 1585)
- 1680 – Thomas Bartholin, duński lekarz, matematyk, teolog (ur. 1616)
- 1696 – Meishō, cesarzowa Japonii (ur. 1624)
- 1732 – John Gay, angielski pisarz (ur. 1685)
- 1798 – Luigi Galvani, włoski lekarz, fizyk (ur. 1737)
- 1828 – Robert Jenkinson, hrabia, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1770)
- 1863 – Aleksander Edelstein, rotmistrz, powstaniec styczniowy, poległ w bitwie pod Sprową
- 1893 – John Tyndall, irlandzki fizyk (ur. 1820)
- 1932 – Gustav Meyrink, austriacki pisarz (ur. 1868)
- 1932 – Edmund Wojtyła, polski lekarz, brat Jana Pawła II (ur. 1906)
- 1933 – Stefan George, niemiecki pisarz (ur. 1868)
- 1934 – Adrien de Gerlache, belgijski badacz polarny (ur. 1866)
- 1935 – Charles Robert Richet, francuski lekarz, fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1850)
- 1945 – Thomas Hunt Morgan, amerykański biolog, genetyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1866)
- 1952 – Giuseppe Antonio Borgese, włoski pisarz (ur. 1882)
- 1952 – Karen Horney, niemiecka psychoanalityk, psychiatra (ur. 1885)
- 1959 – Hubert Marischka, austriacki reżyser filmowy (ur. 1882)
- 1961 – Józef Wrycza, polski duchowny katolicki, działacz społeczny na Pomorzu (ur. 1884)
- 1963 – Robert Hamer, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1911)
- 1964 – Pina Pellicer, meksykańska aktorka (ur. 1934)
- 1969 – Karl Kaufmann, niemiecki działacz nazistowski, gauleiter Hamburga (ur. 1900)
- 1975 – Hannah Arendt, amerykański politolog, filozof, publicystka pochodzenia niemieckiego (ur. 1906)
- 1976 – Tommy Bolin, amerykański gitarzysta zespołu Deep Purple (ur. 1951)
- 1976 – Benjamin Britten, brytyjski kompozytor, pianista (ur. 1913)
- 1978 – Tancred Ibsen, norweski reżyser filmowy (ur. 1893)
- 1978 – Tadeusz Kasprzycki, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister spraw wojskowych (ur. 1891)
- 1979 – Jerzy Mańkowski, polski pisarz (ur. 1928)
- 1980 – Francisco Sá Carneiro, portugalski polityk, premier Portugalii (ur. 1934)
- 1980 – Stanisława Walasiewicz, polska lekkoatletka, sprinterka, mistrzyni olimpijska, mistrzyni Europy (ur. 1911)
- 1987 – Michał Druri, polski farmaceuta, krajoznawca, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1903)
- 1987 – Rouben Mamoulian, amerykański reżyser filmowy (ur. 1897)
- 1987 – Constantin Noica, rumuński filozof (ur. 1909)
- 1991 – Jerzy Lovell, polski pisarz (ur. 1925)
- 1993 – Frank Zappa, amerykański gitarzysta (ur. 1940)
- 1995 – Robert Parrish, amerykański reżyser filmowy (ur. 1916)
- 1996 – Aleksander Płatek, polski geodeta, profesor AGH (ur. 1924)
- 1999 – Edward Vesala, fiński perkusista jazzowy (ur. 1945)
- 2000 – Hans Carl Artmann, austriacki poeta (ur. 1921)
- 2004 – Wolfgang Hempel, niemiecki dziennikarz sportowy (ur. 1927)
- 2005 – Alfred Farag, egipski dramaturg (ur. 1929)
- 2005 – Gregg Hoffman, amerykański producent filmowy (ur. 1963)
- 2005 – Gloria Lasso, hiszpańska piosenkarka (ur. 1922)
- 2006 – Joseph Ki-Zerbo, historyk Burkina Faso, polityk, laureat nagrody Right Livelihood (ur. 1922)
- 2007 – Pimp C, amerykański raper zespołu UGK (ur. 1973)
- 2008 – Forrest J Ackerman, amerykański pisarz, wydawca fantastyki naukowej (ur. 1916)
- 2008 – Wojciech A. Wierzewski, polski działacz polonijny, literaturoznawca, publicysta (ur. 1941)
- 2009 – Eddie Fatu, samoański wrestler (ur. 1973)
- 2009 – Wiaczesław Tichonow, rosyjski aktor (ur. 1928)
- 2009 – Stephen E. Toulmin, brytyjski filozof (ur. 1922)
Przypisy
